Türk Milleti; Ulu Önder ATATÜRK’ün liderliğinde başlattığı kurtuluş mücadelesini 29 EKİM 1923’ de cumhuriyetimizin kuruluşuyla sonuçlandırmıştır. Türk Halkı; Cumhuriyet döneminde Türk Silahlı Kuvvetlerine olan sevgisi ve bağlılığını düzenlenen bağış kampanyalarıyla göstermeye çalışmış, Hava Kuvvetlerimizi güçlendirmek amacıyla toplanan paralarla satın alınan uçaklar Türk Hava Kuvvetlerine hediye edilmiştir. 

         Hava gücünü kuvvetlendirme kampanyası kapsamında ağırlıklı olarak 1925-1935 yılları arasında toplam 250 uçak satın alınmıştır. Yurdun dört bir köşesinden yapılan gönüllü katılımlarla alınan uçaklara içinde bulunulan yılın 30 AĞUSTOS tarihinde “İsim Konma Töreni” düzenlenmiş ve bu uçaklara, bağışta bulunan il ve ilçelerin isimleri verilmiştir. 

         Uçaklara İsim Verilmesi :

            Hava gücünü kuvvetlendirme kampanyası çerçevesinde ağırlıklı olarak 1925-1935 yılları arasındaki on yıl içerisinde halktan 50 Milyon TL.’sı toplanmıştı. Bu para ile 250 uçak satın alındı. Satın alınan uçaklara il yada ilçelerin adları verildi. Bu kapsamda yine Büyük Zaferin 10 ncu yıldönümü olan 1932 yılındaki Zafer Bayramında 40 adet uçak satın alınarak orduya hediye edilmiştir.

         Armağan Edilen Uçaklarla İlgili Miktarlar;

1931 yılında        37

1933 yılında        36

1934 yılında        26 adettir.

         En fazla uçağı (24 Uçakla) İzmir ili satın almıştır. İzmir ilini 15 uçakla İstanbul takip etmiştir. Diğer illerin aldığı uçaklar ise;

Samsun              7

Trakya                4

Manisa               3

Edirne                2

Adana                3

Giresun              3

Bursa                 3

Zonguldak           2 adettir. 

         Kazalar (İlçeler) arasında rekor Edremit’ te idi. 1932 yılı itibariyle bu ilçe halkının aldığı uçak sayısı sekiz’i buluyordu. Onu üç’er uçakla Fatsa, Sürmene, Akhisar takip ediyordu. Armağan edilen uçakların Hava Kuvvetlerine teslimi Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş günü olan 29 Ekim’ de yapılıyordu.(1)

         1924 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar 

         Safranbolu, Niğde  

         1926 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar 

         İzmir, Manisa, Edremit, Bergama, Bursa, Diyarbakır, Mersin, Akhisar, Ödemiş, Kemalpaşa, Balıkesir, 2 nci Kolordu, Uşak, Konya, Edirne, Uzunköprü Tayyareleri. 

         1927 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar           

         Eskişehir, İstanbul, Akhisar-2, İzmir, Menemen, Sandıklı, İnegöl

         1928 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar 

         Ayvalık, Burhaniye, Ödemiş, Turgutlu, Mustafa Kemal Paşa, Çal, Muğla, Nazilli, Bandırma, Orhaneli, Karacabey, Polathane, Keskin-1, Erbaa, Torbalı, Kırklareli, Şereflikoçhisar, Bayındır, Lüleburgaz, Kalecik, Ordu, Adana, Afyon, Aziziye, Adagide, Kula, Lapseki, Yozgat, Tavas, Haymana, Gediz, Hendek, Kırkağaç, Kandıra, Burdur, Kuşadası, Sındırgı, Uşak Şeker Fabrikası, Urfa, Eğriboz, Silvan, Kasaba, Kalecik, Manisa-2, Manisa-3

         30 Ağustos 1929 Tarihinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar           

         Milas, Hendek, Lapseki, Beyazit, Fatih, Balıkçılar, Değirmendere, Seydiköy, Simav, Balıkesir-2, Tursun Bey(2), Gaziantep, Tekirdağ, Çorlu, Malkara, Tavşanlı, Gerede, Bursa, Orhaneli, Salihli, Söke, Yenişehir, Karaman, Denizli

         1930 yılında Çorum’ un İskilip kazası bir uçak alarak kampanyaya katılmıştır.

         1931 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar 

         Bala, Beyoğlu, Üsküdar, Adalar, Bilecik, Gebze, Safranbolu, Soma, Dinar, Sındırgı, Demirci, Germencik, Milas, Seferihisar, Yalvaç, Şarkîkaraağaç, Saray-Germencik, Bodrum, Erzurum, Kütahya, Karamürsel, Bolu, Siverek, Kastamonu, Tokat, Niksar, Düzce, Cizre, Üsküdar, İstanbul Balıkçıları, Fatih, Seferihisar, Akşehir, Bodrum, Keşan, Gümüşhacıköy, İstiklal 

         1932 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar 

         Edirne, İzmir, Akhisar, Burdur, Nevşehir, Ankara, Çorum, Konya, İstanbul, Babaeski, Eminönü, Karaburun, Uşak, Adana-3, Pınarbaşı, Foça, Muğla

         1933 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar     

         Bozüyük, Geyve, Eskişehir, Amasya, Midyat, Manisa, Ödemiş, Sarayköy, Çine, İzmir-Karşıyaka, İzmir-Bornova, İzmir Tüccar ve Esnafı, İzmir Rençberleri, İstanbul-Beşiktaş, İstanbul-Bakırköy, İstanbul-Küçükpazar 

         1934 Yılı İçerisinde Türk Hava Kuvvetlerine Hediye Edilen Uçaklar 

         Hopa, Samsun, Kavak, Trabzon, Bafra, Sürmene, Görele, Giresun, Fatsa, Bartın, Zonguldak, Ereğli (Karadeniz), Bolvadin, Çarşamba, Ayancık

         25 Eylül 1935 tarihinde A.Naci DEMİRAĞ’ ın aldığı uçaklara törenle kendi ismi verilmiştir.

Dipnotlar :

(1) E.Korg.Hulusi KAYMAKLI, Havacılık Tarihinde Türkler, Cilt-2, Sayfa 202

(2) “Tursun Bey Tayyaresinin ad konma merasimi Balıkesir’ de Kolordu, Vilayet ve Tayyare Cemiyeti azalarının iştirakiyle yapılmıştır.

Firmamız geçmişinde yardımlaşmanın ve toplumca nelerin başarılacağının göstergesi olan bu uçakları imal ederek, tekrar anıları canlandıracaktır.

İLİNİZİN YA DA İLÇENİZİN UÇAĞINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYINIZ